تاریخ و ترکیب قومی سیستان و بلوچستان

سیستان و بلوچستان از لحاظ تاریخ و ترکیب قومی به دو منطقه تقسیم میشود

منطقه بلوچستان که قسمت عمده استان را دربرمیگیرد و منطقه سیستان که فقط در شمال استان قرار دارد و شامل زابل و شهرها و مناطق اطراف آن می شود

ناحیه سیستان برای ایرانیان از سابقه و اهمیت خاصمی برخوردار است چرا که بسیاری از وقایع شاهنامه فردوسی در این ناحیه به وقع میپیوندد و نیز زادگاه قهرمان اسطورهای ایران رستم دستان است، در اسطوره ها بنای این نقطه را به گرشاسب یکی از نوادگان کیومرث نسبت داده اند. این منطقه از روزگار باستان از اهمیت خاصی برخوردار بوده است و قدمت آن به ده هزار سال پیش میرسد و شهر سوخته یکی از مهمترین آثار باستانی موجود در منطقه است که آثار گرانبهایی از آن بدست آمده، آثاری همچون اولین چشم مصنوعی ، اولین انیمیشن یا تصویر متحرک در جهان، شیوه های دقیق آبیاری قطره ای و یافته های بسیاری که حیرت باستان شناسان را برانگیخته و در روزگار هخامنشی هم این ناحیه مورد توجه و اهمیت بوده است.

سیستان که قسمت عمده ای از آن در خاک افغانستان قرار دارد در روزگار هخامنشیان با نام (زرنگ یا زرنگا) به معنی دریا، یکی از مناطق شرقی ایران به شمار می رفته و حتی در کتیبه بیستون هم داریوش بزرگ از آن نام برده است، بعدها در روزگار اشکانی و به واسطه مهاجرت اقوام (سکایی ) به سیستان این منطقه به نام آنها ( سکستان ) نامیده شد ، این ناحیه تاریخ پر فراز و نشیبی را پشت سر گذاشته و اول مردمانی که به فرماندهی سردار دلیر ایرانی یعقوب لیث صفاری در مقابل تجاوز اعراب ایستادگی و میارزه کردند از سیستان بودند، تمام سرزمین سیستان تا روزگار ناصرالدین شاه قاجار جزو قلمرو ایران بود ولی دخالتهای استعماری انگلیس در آن زمان موجب از دست رفتن مناطق وسیعی از سیستان که به سیستان خارجی معروف بود گردید و سیستان خاص جزو قلمرو ایران باقی ماند.

بلوچستان که قسمت عمده استان را در برمیگیرد مناطقی است نیمه کوهستانی و جلگه ای که اقوام بلوچ در آن سکونت دارند و براساس اسناد معتبر قومی ایرانی هستند که کمتر با اقوام مهاجم آمیختگی داشته اند، یونانیان این سرزمین را ( کدروزیا) نامیده اند و در اسناد تاریخی ایران از آن به ( مکا) نام برده شده است، ( ایرینا یا ارایتا) هم نامهایی است که در زبان سانسکریت به این منطقه اتلاق شده و به معنای باتلاق میباشد و بعضی براین باورند که ترکیب و جابجایی این نامها ( مکا و ایرینا) کلمه (مکران ) را بوجود آورده است و این نام تا اواخر سلسله قاجاریه بر این سرزمین اطلاق می گردید، در هر صورت بعد از استقرار اقوام بلوچ این ناحیه به بلوچستان شهرت بیشتری پیدا کرد و امروزه ما نام این سرزمین پهناور را بلوچستان میدانیم.

 

این استان از پتانسیل بسیار بالایی در صتعت و کشاورزی برخوردار است و میرود تا با اجرای طرحهای جامع علمی و کاربردی شاهد شکوفایی و رشد روز افزون آن در عرصه کلان باشیم.

بعضی از مشاهیر و نوابغ استان سیستان و بلوچستان عبارتند از:

  • یعقوب لیث صفاری ( اولین ناجی ایران از دست خلفای بنی عباس )
  • رستم دستان ( پهلوان اسطوره ای ایران)
  • فرخی سیستانی (شاعر)
  • ابوالفرج سجزی ( شاعر)
  • ابوسعید سگزی (شاعر)
  • قاضی احمد سیستانی
  • دکتر محمود یعقوبی (چهره ماندگار مهندسی برقی)

 

 

 

همجواری با کشورهای هند، پاکستان و افغانستان، ویژگیهای اقلیمی و آب و هوایی و مهمتر از همه پیوند فرهنگی و تاریخی با مناطق فلات مرکزی ایران زمینه ای فراهم ساخته تا این استان از تنوع فراوان و دیگر گونه ای از صنایع دستی در سطح کشور برخوردار باشد.

از صنایع دستی شاخص استان سیستان و بلوچستان عبارتند از:

  • سوزن دوزی ( که از شهرت جهانی برخوردار است )
  • خامه دوزی ( که بر روی پارچه ها به صورت ظریف انجام می شود)
  • حصیربافی
  • پشتی بافی
  • اشیاء شیشه ای دستی
  • چادربافی
  • سفالگری

 

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *